Briefbezorgers

In de Egyptische plaats Oxyrhynchus zijn niet alleen bijbelhandschriften gevonden, maar ook talloze brieven. Dr. Peter Head heeft voor een aantal van deze brieven de rol van de 'postbode' geanalyseerd. Hij concludeert dat de bezorger meer deed dan alleen post bezorgen. Vaak nam hij ook andere voorwerpen mee en/of gaf hij, als gevolmachtigde van de afzender, nadere uitleg over de inhoud van de brief. Maar er zijn geen aanwijzingen dat de bezorger de brief voorlas, hoewel veel mensen zelf niet konden lezen. Head past deze voorbeelden toe op het Nieuwe Testament en concludeert dat wij de bezorgers van Paulus' brieven kunnen zien als diens persoonlijke gezanten en de eerste uitleggers van zijn brieven. In dit verband is het opmerkelijk dat Paulus de Romeinenbrief aan een vrouw, Febe, als bezorger toevertrouwde (Rm 16:1).

Journal for the Study of the New Testament 31.3 (2009)

Geciteerd vanuit Ellips, tijdschrift over Bijbel & wetenschap, Jaargang 35 nr. 295, januari 2010

Febe

Febe wordt in Romeinen 16:1 genoemd als diaken van de gemeente in Kenchreeën. (De Griekse term hier, diakonos, wordt ook vaak gebruikt voor Paulus’ andere medewerkers.) In vers 2 wordt gezegd dat zij “een prostatis voor velen is geweest”.

David Hamilton schrijft over dit Griekse woord prostatis:

Er is in het Grieks geen beter woord dat het dienend leiderschap beschrijft dat Jezus ons voorgeleefd heeft. Het is het meest geschikte woord om goddelijk leiderschap te beschrijven dat niet op zichzelf gericht is, maar oprecht degenen aan wie leiding gegeven wordt dient.

Het woord wordt gebruikt om mensen op de hoogste gezagsposities te beschrijven, die hun macht gebruiken om de mensen onder hun autoriteit te verdedigen, te beschermen, te zegenen en te helpen. Het wordt gebruikt voor de meest nobele, ja de meest goedgunstige en weldadige heersers. Buiten het Nieuwe Testament wordt dit woord gebruikt voor keizers, koningen, gouverneurs, edelen, patriarchen, legeraanvoerders en vele andere gezaghebbende functionarissen.

In het Nieuwe Testament wordt slechts één persoon met dit woord omschreven: Febe. Dit is de allerhoogste eer.
(1995 David Joel Hamilton, I Commend to You Our Sister, eigen vertaling)

Over het algemeen wordt aangenomen dat Febe deze brief aan de Romeinen bezorgd heeft. Ze wordt aanbevolen door Paulus zelf en heeft een gezaghebbende positie in de gemeente te Kenchreeën. Het is niet voor niets dat het haar werd toevertrouwd deze belangrijke brief te bezorgen.

Dat past allemaal niet zo goed bij de gedachte dat vrouwen geen leiding mogen geven in de kerk, maar de dagelijkse praktijk van de apostel Paulus leert ons hele andere dingen...

Paulus laat ons niet zitten

In de Visie van 8 t/m 14 juli 2006 (nummer 27) stond een interview met Michel de Boer.

Waar loop je in Nederland tegenaan?
"Tegen de onderdrukking van de vrouw, zowel in de maatschappij als in de kerk. Ik vind dat vrouwen binnen de kerkelijke gemeente te weinig ruimte krijgen. Zo mogen zondagsschoolwerk doen en nog een paar andere taken, maar niet preken. Daarin ben ik het niet eens met Paulus."

Vaak leeft bij mensen de indruk dat Paulus anti-vrouw was. Maar is dit werkelijk zo?

Priscilla
In Handelingen 18:26 lezen we dat Apollos onderwezen werd door Pricilla en Aquila. Dat Priscilla, de vrouw, hier als eerste genoemd wordt is veelzeggend (zeker gezien de patriarchale cultuur van die tijd!)
Natuurlijk is dit gedeelte niet door Paulus geschreven, maar Priscilla en Aquila waren naaste medewerkers van Paulus (zie ook de verzen 2 en 18.)
In Romeinen 16:3 en 2 Timoteüs 4:19 groet Paulus het echtpaar, waarbij hij Prisca als eerste noemt!

Junia
In Romeinen 16:7 wordt Junia genoemd (samen met Andronikus) als apostel. In het verleden is Junia om deze reden vertaald als Junias, de mannelijke vorm van Junia. Deze vertaling is echter niet houdbaar gebleken.

Febe
Febe stond in dienst van de de gemeente in Kenchreeën (Romeinen 16:1.) In het Grieks wordt hier het woord diakonon gebruikt. Ons woord diaken is hiervan afgeleid.
In het commentaar van de Studiebijbel vinden we bij dit vers:

Naast oudsten [...] werden er in de door Paulus gestichte gemeenten ook diakenen aangesteld. Dit konden kennelijk ook vrouwen zijn.

Galaten 3:28
Ten slotte een citaat van Paulus uit zijn brief aan de Galaten:

Er zijn geen Joden of Grieken meer, slaven of vrijen, mannen of vrouwen – u bent allen één in Christus Jezus.

Mijn conclusie is, dat Paulus ons niet in de steek laat op het gebied van de gelijkheid van mannen en vrouwen.