Mannelijk en vrouwelijk schiep hij de mensen

In Genesis 1:26-28 wordt de schepping van de mens(en) beschreven.

Een aantal zaken vallen op. De intentie van de Schepper is, dat de mensen gaan heersen over de andere levende wezens. De mens krijgt de opdracht om de aarde onder zijn gezag te brengen. Dit wordt ook wel het cultuurmandaat genoemd; de opdracht om de aarde goed te verzorgen en in cultuur te brengen. Dit houdt dus in dat God de mens verantwoordelijkheid geeft.

Het is uit deze verzen ook duidelijk dat de mens hier opgevat moet worden als soortaanduideling. Het gaat hier dus niet om één mens (Adam.) We zouden ook de mensheid kunnen schrijven:

God schiep de mensheid als zijn evenbeeld, als evenbeeld van God schiep hij hem (deze mensheid), mannelijk en vrouwelijk schiep hij de mensen. (Genesis 1:27)

Dat het hier om de mens als groep gaat, blijkt vooral uit het feit dat hier bijna voortdurend in het meervoud gesproken wordt. En ook wordt er bij gezegd dat het hierbij om zowel man(nen) als vrouw(en) gaat.

Het eerste verslag van de schepping van de mens getuigt dus van een volledige gelijkheid van man en vrouw. Er wordt hier geen onderscheid gemaakt. Zowel man als vrouw krijgen de opdracht om heerschappij over de schepping te voeren.
De grote afwezige is enige verwijzing naar een gezagsrelatie tussen man en vrouw onderling.

Onder curatele gesteld?

Toen ik trouwde was ik 29. Mijn vrouw is twee jaar ouder dan ik.

Volgens traditioneel evangelicale theologie werd ik dus vanaf dat moment de leider van mijn vrouw. Zij zou mij dan moeten gehoorzamen.

Op Wikipedia vond ik het volgende:

Handelingsbekwaamheid duidt binnen de Nederlandse wetgeving aan dat iemand niet onder curatele staat, maar in staat wordt geacht om zelf de eigen belangen te behartigen. Mensen die niet handelingsbekwaam zijn staan onder curatele, of zijn minderjarig.

Dus:

• Volgens de Nederlandse wet was mijn vrouw op de dag van haar huwelijk al 13 jaar handelingsbekwaam.
• Zij had dus al 13 jaar ervaring met het zelfstandig nemen van beslissingen en het dragen van de verantwoordelijkheid hiervoor.
• Volgens het traditionele denken valt mijn vrouw sinds die dag onder mijn leiderschap en moet zij mij gehoorzamen.
• Ze zou dan dus ook onder mijn verantwoording vallen.

Dit komt neer op een vorm van handelingsonbekwaamheid. Ondanks haar bewezen vaardigheid om haar eigen belangen te kunnen behartigen, wordt zij in feite onder curatele gesteld.

Kan iemand mij hier de logica van uitleggen?

Hoofdbedekking? Geen haar op m'n hoofd die eraan denkt!

Met deze post wil ik de serie over 1 Korintiërs 11:2-16 afsluiten. Het is en blijft een verwarrend gedeelte. In ieder geval is duidelijk dat Paulus het heeft over gebruiken van die tijd en die omgeving.

Een belangrijke tekst is vers 10:

Daarom, en omwille van de engelen, moet een vrouw zeggenschap over haar hoofd hebben.

Hier wordt een belangrijk principe neergezet; in principe hoeft een vrouw zich niets te laten voorschrijven. Ze is baas op eigen hoofd!

We komen ook een stuk verder als we kijken naar het einde van dit gedeelte, waar Paulus tot bepaalde conclusies lijkt te komen.

In vers 15^b zegt Paulus iets in de trend van: Want het haar is gegeven als vervanging van een hoofdbedekking.
De redenatie lijkt te zijn dat wij ons geen hoofdbedekkingen hoeven laten voorschrijven, want we hebben tenslotte haar op ons hoofd. Deze conclusie past heel goed bij het voorgaande, als we deze verzen vertalen op de manier die William Welty voorstelt.

Vers 16 zou als volgt weergegeven kunnen worden: Als iemand hier een twistpunt van wil maken, wij hebben zo'n gewoonte niet en de gemeenten van God ook niet.

Waar hebben we het nu eigenlijk over? Gaat het Koninkrijk van God over sluiers, haarlengtes, rokken en broeken? Waar zijn we nu mee bezig? Wij gaan daar geen twistpunt van maken!
De gewoonte die Paulus afwijst zou kunnen zijn:

1. een gewoonte om gelijk te willen hebben;
2. een gewoonte voor vrouwen om het hoofd te bedekken.

De eindconclusie zou kunnen zijn dat het hier niet om wezenlijke geloofszaken gaat. Paulus snijdt een plaatselijk punt aan, waar bepaalde mensen blijkbaar een probleem van maakten. Helaas zijn de details van deze zaak verloren gegaan en is dit tekstgedeelte in de kerkgeschiedenis een eigen leven gaan leiden...

-:-)

hoedje op? geen haar op m'n hoofd die eraan denkt...

Bidden met gedekt en ongedekt hoofd - Kerken.com

Dominee D. Smit van de Nederlands Gereformeerde Kerk te Apeldoorn heeft op Kerken.com een preek gepubliceerd over 1 Korinthiërs 11: 2-16.

Het is een duidelijke en samenhangende visie op wat Paulus hier nu eigenlijk betoogt. Hij plaatst het geheel duidelijk in de culturele context van die tijd en plaats. Het is ...

... duidelijk dat we ons hier bewegen op het gebied van de gewoonten.

Naar mijn idee hang Ds. Smit nog iets te veel aan aan 'een soort volgorde' tussen man en vrouw:

Het goddelijke leven komt van God, en vloeit via Christus, via de man, naar de vrouw.

Ik zie zelf geen reden om de man als een soort tussenschakel tussen Christus en de vrouw te zien. De Bijbel ondersteunt een dergelijke visie niet.
Aan de andere kant relativeert Ds. Smit deze volgorde steeds met opmerkingen als:

• Denk nou niet dat die volgorde, waarbij de man éérst is, nu ook een rangorde inhoudt, waarbij de man boven de vrouw staat.
• maakt in wezen niet uit of je man of vrouw bent.
• Het gaat hier helemaal niet over de man-vrouw verhouding en over de vraag wie ondergeschikt is aan wie.

Ik weet niet of Ds. Smit deze relativering alleen toepast op het gebied van de gemeente of dat het in zijn visie ook geldt voor het huwelijk.

Al met al vind ik het lezen van deze preek zeer de moeite waard. Verwoord in duidelijke en eigentijdse taal en theologisch goed doordacht.

Opvallend is ook dat Ds. Smit uit een kerkverband komt waar de traditionele denkbeelden over mannen en vrouwen nog redelijk actueel zijn:

Mocht het nog eens zover komen dat ook wij vrouwelijke predikanten krijgen dan ...

Het is dus duidelijk dat deze zaken goed doordacht zijn en dat de dominee met het aansnijden van zo'n controversieel onderwerp zijn nek uitsteekt. En op je nek staat toevallig wel je hoofd...

:-(====

hoofd op uitgestoken nek

Hoe lang is je haar? 1 Korinthiërs 11:13-15

Vervolg op: Vanwege de engelen? 1 Korinthiërs 11:10

De verzen, zoals deze in de Nieuwe BijbelVertaling (NBV) staan:

Oordeelt u daarom zelf. Is het gepast dat een vrouw met onbedekt hoofd tot God bidt? Leert de natuur zelf u niet dat lang haar een man te schande maakt, terwijl het een vrouw tot eer strekt? Het haar van de vrouw is haar gegeven om een hoofdbedekking te dragen.

George en Dora Winston komen, in hun boek Vrouwen in de gemeente van Christus, tot een opmerkelijk antwoord op de vraag: hoe lang is lang?
Volgens hen is het ...

... duidelijk dat het haar van de vrouw lang moet zijn in vergelijking met dat van haar man en dat zijn haar kort moet zijn in vergelijking met dat van haar. (blz. 213)

Dat was ongeveer het punt waarop ik, bij het lezen van dit boek, afgehaakt ben. Is dit soort haarkloverij nu werkelijk een onderdeel van de christelijke levenswandel?

Maar, toegegeven, het is nog niet zo gemakkelijk om deze verzen te begrijpen.

1. Hoezo leert de natuur ons dit? Als ik de natuur van mijn haar zijn gang laat gaan, dat wordt het het zo lang als dat van mijn vrouw (of langer...) De mannetjesleeuw is degene met lang haar. Bij sommige stammen in Afrika kroest het haar zo, dat het helemaal niet lang wordt.
2. Een nazireeër, iemand die zich door een bijzondere gelofte aan de Heer wijdde, mocht zijn hoofd juist niet scheren (Numeri 6:5.) Simson moest zijn haar lang houden. En ook bij Johannes de Doper en zelfs Jezus zelf denken we vaak aan mannen met lang haar (hoewel ik hier geen bijbels bewijs voor heb kunnen vinden.)

David Hamilton redeneert in Waarom geen vrouwen? dat het hier gaat om wat als natuurlijk werd beschouwd. Het gaat er hier dan dus om dat de christenen van Korinthe zich houden aan wat cultureel acceptabel is. Haardracht mocht geen blokkade voor het evangelie zijn.

Een andere benadering is om de Griekse tekst hier niet als retorische vragen te vertalen. Volgens William Welty zijn er goede redenen om de grondtekst hier als positieve verklaringen te vertalen, in plaats van in de vragende vorm. De tekst wordt dan:

Het is gepast voor een vrouw om met onbedekt hoofd tot God te bidden. Aan de ene kant leert de natuur op geen enkele wijze dat lang haar een man te schande maakt aan de andere kant leert zij evenmin dat het haar van een vrouw haar tot eer strekt. Dit alles is waar omdat haar gegeven is als een vervanging voor kunstmatige bedekkingen.

->=:-(

tegen de haren instrijken

Vanwege de engelen? 1 Korinthiërs 11:10

Vervolg op Een macht op het hoofd?

Dit is één van de moeilijkste verzen in het hele nieuwe testament. Vooral met de laatste drie woorden, 'vanwege de engelen,' weet eigenlijk niemand goed raad. Verwacht dus niet vandaag een antwoord op al je vragen te krijgen :-)

Het is erg vergezocht om dit gedeelte in verband te brengen met het (eveneens raadselachtige) gedeelte in Genesis 6:1-4. Vrouwen zouden volgens Tertullianus een hoofdbedekking moeten hebben, omdat ze anders lustgevoelens veroorzaken bij (gevallen mannelijke) engelen. Degelijke denkbeelden komen niet voor bij Paulus (en ook niet elders in het Nieuwe Testament.) Deze gedachtengang zegt waarschijnlijk meer over Tertullianus dan over de engelen...

Een beter uitgangspunt is een onderzoek naar uitspraken over engelen elders in het Nieuwe Testament. Een goed begin is hoofdstuk 6 van deze zelfde brief. We kunnen ons voorstellen dat deze brief voorgelezen werd in de gemeente en dat men bij het horen van 'omwille van de engelen' in hoofdstuk 11 terugdacht aan hoofdstuk 6.

1 Korintiërs 6:3
Weet u niet dat wij over engelen zullen oordelen? Dan kunnen we dat toch zeker ook over alledaagse zaken?

Inderdaad! Als we (in de toekomst) ons oordeel zullen uitspreken over engelen, dan kunnen we (de vrouwen in dit geval) ook wel zelf bepalen hoe we omgaan met iets alledaags als haardracht en hoofdbedekking.

Kate Bushnell heeft ook gewezen op Mattheüs 18:10:

Waak ervoor ook maar een van deze geringen te verachten. Want ik zeg jullie: hun engelen in de hemel aanschouwen onophoudelijk het gelaat van mijn hemelse Vader.

De context van dit vers is, dat Jezus een kind in het midden van de discipelen zet en hen leert dat ze moeten worden als een kind. Het idee van dit vers is, dat engelen met een taak die betrekking heeft op ons, voor God staan zonder enige vorm van bedekking. Als onze 'dienende geesten' (Hebreeeën 1:14) God van aangezicht tot aangezicht mogen zien, dan hebben wij ook de keuzemogelijkheid om onbedekt tot God te naderen.

Conclusie, ook in verband met de engelen mag een vrouw zelf bepalen hoe zij zich (wat haar hoofd betreft) kleedt.

o< o< o< :-)

vanwege de engelen... op haar hoofd???

Een macht op het hoofd? 1 Korinthiërs 11:10

Vervolg op: Moeilijke verzen; 1 Korinthiërs 11

Toen ik voor het eerst dit vers tegenkwam, had ik geen flauw idee wat ermee bedoeld werd:

1 Korinthiërs 11:10 (NBG)
Daarom moet de vrouw een macht op het hoofd hebben vanwege de engelen.

Het klinkt heel zwaar... maar wat is dat, die macht, die de vrouw blijkbaar op het hoofd moet hebben?
De Willibrordvertaling is al iets duidelijker:

Daarom moet de vrouw een teken van gezag op het hoofd dragen, omwille van de engelen.

Er is echter een probleem met deze vertaling. Het woord teken komt in de grondtekst niet voor! De vertalers hebben geprobeerd dit vers te vertalen in harmonie met hun interpretatie van de man-vrouw verhoudingen. (Het idee dan man en vrouw gelijk zijn is nog niet zo oud!)
Dus werd het Griekse woord voor macht (exousian) geïnterpreteerd als het gezag waaronder de vrouw staat.
Volgens de Studiebijbel (NT deel 12) betekent exousia:

(recht op) vrijheid van handelen, (niet door anderen gehinderde) macht (om iets te doen)

De idee dat het hier om het gezag van een ander gaat (waar de vrouw dan onder zou vallen) is vreemd aan het Grieks.
De Nieuwe Bijbel Vertaling geeft de tekst correct weer:

Daarom, en omwille van de engelen, moet een vrouw zeggenschap over haar hoofd hebben.

In dit gedeelte (1 Kor. 11:3-16), dat door traditionalisten zo graag gebruikt wordt om de gezagsverhoudingen tussen man en vrouw aan te tonen, wordt slechts één maal het woord macht (exousia) gebruikt. En in dat ene geval is het de vrouw die deze macht bezit.
Ik ga ervan uit dat hoofd in dit vers letterlijk bedoeld is. (Zou het figuurlijk zijn, dan zou de gezagsverhouding tussen man en vrouw omgedraaid zijn, want volgens vers 3 is haar hoofd de man!) In de letterlijke zin zou het kunnen betekenen, dat de vrouw (in principe) zelf mag uitmaken wat ze met haar hoofd doet (lang haar, kort haar, kaal, gesluierd...)

Hoe dit in de context past en wat die engelen ermee te maken hebben, daar wil ik binnenkort op terugkomen.

>>>:-(

een macht op het hoofd?